Taśma pakowa: hotmelt, akryl czy solvent? Który klej wybrać i do czego

Dlaczego rodzaj kleju ma większe znaczenie niż grubość czy kolor taśmy

Grubość nośnika, szerokość rolki, kolor - to wszystko widać gołym okiem, więc naturalnie na tym skupiamy uwagę przy zamówieniu. Klej jest niewidoczny - dopóki nie zawiedzie. Odklei się na mrozie w nieogrzewanym magazynie. Puści po tygodniu leżenia kartonu w hali. Albo w ogóle nie złapie porządnie zapylonego, przemysłowego kartonu. Wybór kleju pod konkretne warunki, a nie pod cenę czy przyzwyczajenie, decyduje, czy karton dojedzie zamknięty, czy otworzy się po drodze.

Głos handlowca

"Sporo klientów zamawia taśmę pakową 'przy okazji' większego zamówienia i w ogóle się nad nią nie zastanawia - dopóki nie zapytam, do czego jej używają. To pytanie zwykle ich zaskakuje, a ma znaczenie: do zaklejenia pojedynczej paczki z ostrzeżeniem dla kuriera (np. 'ostrożnie', 'szkło') zaproponuję inną taśmę niż do zaklejenia zbiorczych kartonów w magazynie. Dobranie jej pod konkretne zastosowanie oszczędza potem nerwów przy reklamacjach."

Lidia Paterek

Head of Sales B2B e-Commerce, Dominopack

Jak rozpoznać rodzaj kleju, patrząc na rolkę

Klej stanowi cieńszą warstwę niż nośnik, ale to on nadaje rolce odcień. Trzy taśmy poniżej są z tej samej serii, w tym samym wymiarze 48 mm i wszystkie opisane jako "transparentne" - a różnią się barwą, bo pod spodem mają trzy różne kleje:

Bursztynowy, wpadający w miód odcień - to kauczuk naturalny, tak wyglądają taśmy pakowe kauczukowe z klejem solvent. Neutralna, lekko mleczna przejrzystość - wodny klej akrylowy. Bladożółta barwa - klej hot melt, czyli kauczuk syntetyczny, wyraźnie jaśniejszy niż kauczuk naturalny.

Trzy rodzaje kleju w taśmie pakowej - czym się różnią

Na polskim rynku dominują trzy typy kleju stosowane w taśmach pakowych z polipropylenu (BOPP): solvent (na bazie naturalnego kauczuku), akryl (emulsja akrylowa) i hotmelt (emulsja na bazie syntetycznego kauczuku). Różnią się realnie zakresem temperatur pracy, a nie - jak można by pomyśleć - samą "siłą klejenia": to ostatnie trudno porównać wprost między typami, bo producenci mierzą je w różnych jednostkach.

Wszystkie trzy to taśmy samoprzylepne - klej jest naniesiony na nośnik już w fabryce, wiąże się z kartonem pod lekkim naciskiem, bez podgrzewania czy zwilżania. Sposób działania jest ten sam. Różni je receptura - i to, jak ta receptura reaguje na temperaturę, wilgoć i rodzaj powierzchni.

Solvent, akryl, hotmelt - porównanie zakresów temperatur

To jedyna liczbowo porównywalna różnica między trzema typami kleju - mierzona w tej samej jednostce (°C), więc da się ją zestawić wprost:

Dane z kart technicznych producenta taśm. Wszystkie trzy typy zachowują parametry przez min. rok w oryginalnym opakowaniu (21°C, wilgotność 50%).

Opinia eksperta

"Najczęściej klienci pytają mnie nie o cenę taśmy, tylko dlaczego ta, którą kupili wcześniej, odkleiła się w transporcie albo w chłodni. Dziewięć razy na dziesięć okazuje się, że problem jest w doborze kleju, nie w samej taśmie - hotmelt sprawdza się w cieplejszych warunkach magazynowych, solvent lepiej znosi niskie temperatury. To pierwsze pytanie, jakie zadaję, zanim doradzę konkretny produkt."

Łukasz Zębala

Key Account Manager - Doradca techniczny, Dominopack

Wydłużalność i wytrzymałość - drugi zestaw danych z kart technicznych

Poza temperaturą, karty techniczne trzech klejów podają jeszcze dwa parametry, które przekładają się na pracę taśmy przy dyspenserze czy zaklejarce maszynowej: wydłużalność nośnika do zerwania i siłę rozciągania. Wyższa wydłużalność oznacza, że taśma lepiej "wybacza" nierówny szew kartonu i rzadziej pęka przy szybkim odwijaniu.

Wytrzymałość solventu podana jest w N/mm² (dotyczy nośnika), a akrylu i hotmeltu w N/cm (dotyczy warstwy kleju) - inna metoda pomiaru, więc te dwie kolumny też nie są liczbowo porównywalne wprost między liniami.

Test przyczepności toczącej się kulki - czas, po jakim metalowa kulka zatrzymuje się na taśmie - pokazuje, jak szybko klej "chwyta" karton od pierwszego dotknięcia. Ma to praktyczne znaczenie głównie przy aplikacji ręcznej na stanowisku pakowania i przy szybkim pakowaniu maszynowym: krótszy odcinek oznacza mniej ryzyka, że taśma odklei się, zanim klej w pełni zwiąże z powierzchnią kartonu.

Taśmy papierowe kraft - papier to nośnik, nie rodzaj kleju

Łatwo wrzucić taśmy papierowe do jednego worka z trzema klejami i potraktować "kraft" jak czwarty rodzaj kleju. To pomyłka - i prowadzi do złego zamówienia. Klej i nośnik to dwie niezależne osie: pod papierem też musi być któryś z trzech klejów. BOPP to po prostu nośnik z tworzywa sztucznego (polipropylenu) - stąd ta nazwa w kartach technicznych i w rozmowach z naszymi handlowcami.

Dobry przykład z naszego katalogu: taśma papierowa kraft SMART SOLVENT 48x50 brązowa ma nośnik papierowy, ale klej solventowy - ten sam typ, który polecamy do chłodni i nieogrzewanych magazynów. Kupując ją, wybierasz papier zamiast folii, a nie inny klej.

Po co w ogóle papier, jeśli BOPP jest tańszy i mocniejszy? Z dwóch powodów. Pierwszy jest praktyczny: karton zaklejony taśmą papierową trafia do makulatury w całości, bez oddzielania folii - a przy PPWR i rosnących wymogach wobec recyklingu opakowań to argument, o który klienci pytają coraz częściej. Drugi jest wizualny: matowy brąz nie odbija światła jak folia, więc paczka wygląda spójnie, jeśli marka celuje w estetykę surowej tektury.

Czego papier nie zrobi: nie naciągniesz go na nierówny szew tak jak folii, jest wrażliwszy na zamoczenie, a przy zaklejaniu zapylonych kartonów przemysłowych wypadnie gorzej niż taśmy pakowe kauczukowe na nośniku BOPP. To wybór do konkretnego zastosowania, nie zamiennik na wszystko.

Taśma do pojedynczej paczki to nie to samo, co taśma do kartonów zbiorczych

Poza samym klejem liczy się też, co konkretnie zaklejasz. Wysyłasz pojedynczą paczkę ze szkłem albo delikatną elektroniką, która ma zwrócić uwagę kuriera na etapie przeładunku? Sprawdzi się taśma z nadrukiem ostrzegawczym ("Ostrożnie nie rzucać", "Uwaga szkło") - sam nadruk działa jak dodatkowa informacja dla osoby, która fizycznie przenosi paczkę, niezależnie od tego, jak dobrze jest oznaczona etykietami.

Przy zaklejaniu kartonów zbiorczych w magazynie - gdzie liczy się głównie szybkość pracy i pewne trzymanie kartonu razem, a nie komunikat na taśmie - lepszym wyborem jest zwykła, funkcjonalna taśma dobrana pod warunki przechowywania (patrz tabela wyżej), niekoniecznie z nadrukiem. Mieszanie tych dwóch zastosowań - czyli np. taśma z nadrukiem tam, gdzie liczy się tylko cena za metr - to niepotrzebny koszt bez korzyści.

48 mm to standard - kiedy warto zejść na szerszą taśmę

Niezależnie od kleju, 48 mm to w Polsce domyślna szerokość taśmy pakowej - pod ten wymiar zbudowana jest większość dyspenserów ręcznych. Jeśli nie masz konkretnego powodu, żeby robić inaczej, 48 mm to właściwy wybór: dostaniesz ją w każdym z trzech klejów i w największej liczbie długości nawoju.

Powód, żeby przejść na 72 mm, jest zwykle jeden i bardzo konkretny: karton jest ciężki albo szew się rozchodzi, więc jeden pas 72 mm zastępuje dwa pasy 48 mm. Wtedy szersza taśma nie wychodzi drożej w przeliczeniu na zaklejony karton, tylko szybciej - jedno przejechanie dyspenserem zamiast dwóch. Pamiętaj tylko, że dyspenser na 48 mm nie przyjmie rolki 72 mm, więc to zmiana, którą planuje się razem z osprzętem.

Druga zmienna to długość nawoju. Przy dużym wolumenie i pakowaniu maszynowym warto patrzeć na nawoje liczone w setkach metrów zamiast standardowych 60-66 m - mniej wymian rolki to mniej przestojów przy stanowisku. Wszystkie trzy kleje - solvent, akryl i hot melt - są dostępne również w wersji maszynowej.

Case study: kiedy zmiana taśmy i sprzętu razem się opłaca

Case study

"Klient zamawiał u nas taśmę solvent 48x60, kolejne zamówienie po kolejnym, aż w końcu napisał mailem z pytaniem o cenę hurtową na paletę. Sprawdziłem jego stronę i umówiliśmy się na krótkie spotkanie online - okazało się, że pakuje w małe, fasonowe kartoniki płyn do mycia okularów, każda paczka poniżej 400 g. Kupował najdroższy z trzech klejów zupełnie niepotrzebnie: solvent ma sens przy cięższych ładunkach, chłodni i mrozie, nie przy kilkuset gramach produktu w ogrzewanym pomieszczeniu. Zaproponowaliśmy dwie zmiany naraz - taśmę maszynową z klejem akrylowym zamiast ręcznej solvent, razem z umową leasingową na automatyczną zaklejarkę kartonów. Licząc na naszym cenniku: 360 rolek taśmy ręcznej 48x60 miesięcznie (21 600 m) zamieniło się w 22 rolki taśmy maszynowej 48x990 - koszt samej taśmy spadł o ok. 32%. Maszyny tej klasy pracują przy prędkości pasa do 30 m/min i przyjmują kartony od 130 do 480 mm, więc kartoniki klienta mieściły się bez problemu. Efekt, o który nawet nie pytał: wydajność pakowania wzrosła z 450 do niemal 1300 paczek na zmianę."

Szymon Kroker

E-commerce Specialist, Dominopack

E-commerce, magazyn, przemysł spożywczy - inny priorytet w wyborze taśmy

Ten sam klej trafia do zupełnie różnych miejsc - i w każdym z nich liczy się coś innego.

W e-commerce pakujesz pojedyncze paczki, często ręcznie, przy dyspenserze. Tu decyduje przyczepność od pierwszego dotknięcia (patrz test toczącej się kulki wyżej) - taśma musi trzymać się nawet na kartonie z nadrukiem czy folią zabezpieczającą, bez odklejania w transporcie do klienta końcowego.

Centrum logistyczne to inna gra. Kartony zbiorcze zaklejane są maszynowo, przy dużej prędkości - tu liczy się wydajność: długi nawój (patrz sekcja o szerokości wyżej), stabilna przyczepność niezależnie od temperatury hali i praca bez przestojów przy zmianie rolki.

A przemysł spożywczy? Taśma nie dotyka żywności - styka się tylko z zewnętrzną powierzchnią kartonu. Liczy się głównie odporność na wilgoć i wahania temperatury w chłodni czy na rampie przeładunkowej - te same parametry, które widziałeś w tabeli temperatur wyżej.

Który klej do czego - szybka ściągawka

FAQ - najczęstsze pytania o klej w taśmie pakowej